Uzaktan Sağlık Hizmeti Sunumu - Hastalara Yönelik
Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Uzaktan Sağlık Hizmeti Kılavuzu için tıklayınız.
E-sağlık: Tıp bilişimi, halk sağlığı ve ticaret ile internet ve ilgili teknolojiler aracılığıyla sağlanan veya geliştirilen sağlık hizmetlerinin ve bilgilerin kesiştiği yeni bir alan
Hastalık Yönetim Platformu (HYP): Sağlık çalışanlarının kronik hastalıkların erken teşhisini yapabilmelerini ve kanıta dayalı tıp kılavuzlarının önerileri doğrultusunda uygun tedavi planlarıyla semptom ve bulguları kontrol altına alabilmelerini sağlayan platform
İnternet: Tüm bilgisayar ağlarının bağlandığı uluslararası ağ
Kamera: Görüntülerin filme alınmasını sağlayan alet, alıcı
Kronik hastalık: Hastalığa dair belirti ve bulgularının ortaya çıkması için bir bekleme dönemi olan, birçok nedene bağlı olarak gelişen, tedavi ile kontrol altına alınabilen, uzun süreli hastalıklara verilen ad
Görüşme: Sağlık çalışanının kronik hastalığı olan veya yaşlı bireylerle uzaktan bağlantı aracılığıyla yaptığı değerlendirme
Monitör: Görüntü göstermek için kullanılan insan gözünün görebileceği sinyaller yayan elektronik aygıtların genel adı
Onam: Tıbbi müdahale öncesi hastanın sağlık durumu, konulan tanı, tedavinin türü ve başarı şansı, süresi, işlemi kimin, nerede, ne zaman ve ne şekilde yapacağı, taşıdığı riskler ve yan etkiler, alternatif olabilecek yöntemler ile tedavinin gerçekleştirilmemesi halinde hastanın karşılaşabileceği hususlara dair bilgilendirilip görüşme öncesi rızasının alınması
Takip: Kronik hastalığı olan veya yaşlı bireyin hastalığının veya sağlık sorununun belirli aralıklarla gözden geçirilmesi
Tedavi: İyileştirme
Tele sağlık: Uzun süreli hastalığı olan hastaların (kronik hastalar) teşhis, takip, yönetim ve güçlendirilmesine yardımcı olmak üzere hastaları sağlık hizmeti sunucularıyla bir araya getiren sistem ve hizmetler bütünü
Uzaktan sağlık hizmeti: Tarafların aynı mekânda yer almadığı durumlarda sağlık hizmetlerinin bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımı aracılığıyla sunulması
Teşhis: Hastalığın ne olduğunu araştırıp, ortaya koyma
Video konferans: İki ya da daha fazla katılımcının eş zamanlı olarak görüntülü ve sesli olarak konuşma- sına imkân tanıyan teknoloji
Veri güvenliği: Elektronik ortamlarda verilerin veya bilgilerin saklanması ve taşınması esnasında bu bilgilerin bütünlüğü bozulmadan, izinsiz erişimlerden korunmasını sağlama
1. Uzaktan sağlık hizmeti sunumu için kullanılan Dr. e-Nabız nedir? Neyi amaçlamaktadır?
- e-Nabız Sistemi, Sağlık Bakanlığı'na ait görüntülü görüşme (Tele Sağlık) sistemidir. Sistem üzerinde hastalar ve sağlık çalışanları çevrimiçi (online) olarak görüşme yapabilirler.
- e-Nabız Sistemi, adını Sağlık Bakanlığının e-Nabız (https://enabiz.gov.tr) olarak isimlendirdiği kişisel sağlık sisteminden almaktadır.
- Uzaktan sağlık hizmeti ile hastalığı olan bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini ve hastalıklarının öz yönetimini kolaylaştırmak ve sağlık kuruluşlarındaki fiziksel başvuru yoğunluğunu azaltmak amaçlanmaktadır.
2. Uzaktan sağlık hizmeti için nasıl randevu alınır?
- e-Nabız Sistemi üzerinden hastanın sağlık çalışanı ile görüntülü görüşme yapabilmesi için Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden “Görüntülü Muayene” randevusu alması gerekmektedir. Alınan randevu sonrasında hasta, randevu saatinden 1 saat önce cep telefonuna SMS olarak gelen link (bağlantı) sayesinde randevu alınan sağlık kuruluşuna gitmeden sağlık çalışanı ile internet üzerinden akıllı cep telefonu, tablet veya bilgisayar aracılığıyla görüşme gerçekleştirebilmektedir. Randevudan 1 saat önce gelen SMS içeriğinde randevu saati ve görüntülü görüşme için https://dr.enabiz.gov.tr/ adresi ile başlayan bir link (bağlantı) yer almaktadır.
3. Uzaktan sağlık hizmetine nasıl giriş yapılır?
- e-Nabız Sistemi’ne “Randevu No” veya “e-Devlet Kullanıcısı” ile giriş yapılmaktadır.
- “Randevu No” ile giriş için hastaya randevu saatinden 1 saat önce gelen SMS içeriğindeki linke tıklanır. Açılan sayfada hastanın randevu numarası alanı otomatik olarak ekrana düşer. Hasta “T.C. No Giriniz” alanına sadece T.C. kimlik numarasını yazarak giriş butonuna tıkladığında sisteme giriş yapabilir.
- “e-Devlet Kullanıcısı” ile giriş için ise dr.enabiz.gov.tr adresindeki “e-Devlet ile Giriş Yap” butonuna tıklanır. Açılan sayfada sol taraftaki menüden e-Devlet simgesine, ardından da “e-Devlet Girişi için Tıklayınız” butonuna tıklanır. Son olarak açılan sayfada hasta e-Devlet kullanıcı bilgilerini girerek sisteme giriş yapmış olur.
4. Uzaktan sağlık hizmetinde sağlık çalışanı ile görüşme nasıl yapılır?
- e-Nabız Sistemi’ne giriş yapılmasının ardından hasta ve sağlık çalışanının görüşme yapabilmesi mümkün hale gelmektedir. Bu kısımda hastanın “Randevu No” veya “e-Devlet Kullanıcısı” ile giriş yapmasına göre iki farklı senaryo meydana gelmektedir.
- Hasta, sisteme “Randevu No” ile giriş yapmış ise doğrudan görüntülü görüşme kısmına girebilmektedir.
- Hasta “e-Devlet Kullanıcısı” ile giriş yapmış ise hastanın tüm geçmiş ve gelecek randevularını görebileceği ekran açılacaktır. “Bugünkü Randevularım” ekranında hasta “Görüşmeye Katıl” butonuna tıklayarak sağlık çalışanı ile görüşmeye katılabilir.
- Hem “Randevu No“ hem de “e-Devlet Kullanıcısı“ ile görüşmeye giriş yaptıktan sonra ilk olarak hastanın karşısına mikrofon ve kamera seçeneklerinin gösterildiği ekran çıkacaktır. Hasta, ekranın alt kısmında bulunan “Katıl” butonu ile görüşmeye giriş yapabilir.
5. Görüşme öncesi yapılması planlanan hazırlıklar nelerdir?
- Hastanın randevu öncesi hastalığına özel hazırlıkları ve “boy, kilo, kan şekeri, tansiyon” gibi hastalığına özel takipleri yapmış olması ve bu takiplerine dair kayıtlarını görüşme sırasında yanında bulundurması istenir.
- Sağlık çalışanının da görüşme öncesinde gerekli ön hazırlıklar yapması süreci kolaylaştıracaktır. Hastalık Yönetim Platformundan, bireyin e-Nabız ve/veya diğer sağlık kayıtlarından önceki anamnez, laboratuvar tetkikleri, ölçüm ve değerlendirme sonuçlarını ve tedavi hedeflerini (kan basıncı, lipid, kan şekeri düzeyi, ağırlık vb.) inceleyebilir.
- Her bir hastalık için ilgili izlem kılavuzuna uygun olarak yapılması gereken tetkik ve değerlendirmeler belirlenmelidir.
6. Hasta mahremiyeti ve kişisel verilerin gizliliği amacıyla alınan gerekli önlemler nelerdir?
Uzaktan sağlık hizmeti sunumu esnasında 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun olarak değerlendirme ve takip işlemlerinin yapılması gerekmekte olup görüşmelerde hasta mahremiyetinin ve veri gizliliğinin korunması amacıyla gerekli önlemler alınmalıdır;
- Sisteme T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen portaldan bağlanılmalı, güvenliği daha önce test edilip onaylanmamış olan farklı kanallar kullanılmamalıdır.
- Görüşme esnasındaki görüntüler, veri ve belgeler hasta dışında kimseyle paylaşılmamalıdır.
- Hasta tarafında da uygun bir görüşme ortamı sağlanmalı ve görüşme esnasında hastanın mümkünse tek başına olması istenmelidir.
- Hasta ve/veya yakınları görüşmenin kayıt altına alınmaması ve farklı ortamlarda (sosyal medya vb.) paylaşıl- maması gerektiği konusunda bilgilendirilerek uyarılmalıdır.
7. Görüşme öncesi hastanın onayı alınır mı?
- Görüşmelerin öncesinde randevu alındıktan sonra ve/veya görüşme başlatılmadan önce sistem tarafından elektronik ortamda hastanın onamı alınır.
8. Sağlık çalışanı tarafından görüntülü görüşme hangi durumlarda erken sonlandırılır?
- Hastada acil müdahale gerektiren bir durum tespit edilmesi
- Hastanın kimlik doğrulamasının yapılamaması
- Görüntülü görüşme esnasında gerekli olan değerlendirme ortamının bulunmaması durumlarında görüntülü görüşme sağlık çalışanı tarafından planlanandan önce sonlandırılır.