Yenidoğan Metabolik ve Endokrin Hastalık Tarama Programı (NTP)
Yenidoğan Metabolik ve Endokrin Hastalık Tarama Programı (NTP)
Yenidoğan İşitme Taraması Programı
Yenidoğan İşitme Taraması Programı
Okul Çağı Çocuklarda İşitme Taraması Programı
Okul Çağı Çocuklarda İşitme Taraması Programı
Yenidoğan Görme Taraması
Yenidoğan Görme Taraması
Hemoglobinopati Kontrol Programı
Hemoglobinopati Kontrol Programı
Okul Öncesi Çocuklarda Görme Taraması Programı
Okul Öncesi Çocuklarda Görme Taraması Programı
Evlilik Öncesi Spinal Musküler Atrofi (SMA) Taşıyıcı Tarama Programı
Evlilik Öncesi Spinal Musküler Atrofi (SMA) Taşıyıcı Tarama Programı
Okul Çağı Çocuklarda Görme Taraması Programı
Okul Çağı Çocuklarda Görme Taraması Programı
Gelişimsel Kalça Displazisi (GKD) Tarama Programı
Gelişimsel Kalça Displazisi (GKD) Tarama Programı

basask tezel1973 yılında Giresun’da doğdu. 1989 yılında Ankara Fen Lisesi, 1996 yılında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun oldu.2008 yılında Gazi Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Dalında yüksek lisansını tamamladı. 

Sağlık Bakanlığında Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanlığında 2002-2006 yılları arasında Program Sorumlusu; 2006-2009 yılları arasında Şube Müdürü, 2009-2012 yılları arasında Daire Başkanı olarak görev yaptı. 2012-2015 yılları arasında Türkiye Halk Sağlığı Kurumunda Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanlığında çalıştı,2015-2017 yılları arasında Daire Başkanı olarak görev yaptı.Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünde aynı görevi sürdürmektedir.

Sağlık Bakanlığının yürüttüğü çeşitli proje ve araştırmalarda sorumlu yönetici/sorumlu araştırmacı görevlerinde bulunmuş; ulusal programların ve stratejik planların geliştirilmesinde sorumluluklar üstlenmiştir. Bilimsel dergilerde yayınlanmış ulusal uluslararası pdfmakaleleri kitap bölümleri bulunmaktadır. Evlidir.

a)  Çocuk ve ergen sağlığı konusunda istatistikî bilgilerin toplanmasını, araştırma ve incelemelerin yapılmasını koordine ve kontrol etmek.

b)  Çocuk ve ergen sağlığının korunması ve geliştirilmesi için gerekli stratejileri belirlemek.

c)  Çocuk ve ergen sağlığı konusundaki öncelikli sorunlar başta olmak üzere, sorunların önlenmesi ve ortadan kaldırılması için temel ilkeleri belirlemek, gerekli çalışmaları yapmak.

ç)  Bebek ve çocukluk yaş grubunda gerçekleşen ölümlerin azaltılmasına yönelik politika ve öncelikleri belirlemek ve uygulamak.

d)  Yenidoğan tarama programı kapsamında gerçekleştirilen laboratuar hizmetlerini yürütmek veya yürütülmesini sağlamak.

e)  Çocuk ve ergen sağlığı hizmetlerinin yurt genelinde tüm kurum ve kuruluşlarda standart, etkili ve sürekli bir şekilde yürütülmesini sağlamak.

f) Ülke genelinde çocuk ve ergen sağlığı hizmetlerinin durumunu ve ilgili göstergeleri izlemek, çocuk ve ergen sağlığı hizmeti veren kuruluşların çalışmalarını izlemek, değerlendirmek ve yönlendirmek.

g)  Çocuk ve ergen sağlığı konularında personel ve halk için eğitim, lojistik ve hizmet ihtiyaçlarını belirleyerek eğitimleri planlamak ve uygulamak.

ğ)  Görev alanına giren konularda ulusal ve uluslararası kuruluşlarla işbirliğini geliştirici çalışmalar yapmak, diğer ülkelerle çocuk ve ergen sağlığı konusunda eğitim alanında işbirliği gerçekleştirmek.

h)  Dünyada ve ülkedeki gelişmeleri izlemek, yeni yaklaşım ve bilgilerin hizmet yönetimi ve uygulamalara entegrasyonunu sağlamak.

ı)  Gençlerin üreme sağlığı hizmet ihtiyacının karşılanmasını sağlamak, toplumun ve gençlerin bu alanda bilinçlenmesine katkıda bulunmak.

i)   Riskli gebelik grubuna giren adolesan gebeliklerin önlenmesi amacıyla stratejiler belirlemek ve uygulatmak.

j)  Çocuk ve ergen sağlığı sorunlarının iyileştirilmesi konusunda geleceğe yönelik tahminler ile araştırmalar hazırlamak, uygulanmasını sağlamak, sonuçlarını değerlendirmek ve gerekli tedbirleri almak.

k) Faaliyet alanları ile ilgili eğitim, sempozyum, panel, çalıştay, seminer vs. etkinlikleri düzenlemek ve düzenlenen ulusal ve uluslararası etkinliklere katkı sağlamak.

“Dünya Görme Günü” önlenebilir körlük ve görme kusurları konusuna, küresel anlamda dikkat çekmek ve farkındalık oluşturmak için her yıl Ekim ayının ikinci perşembe günü düzenlenmektedir.

Dünya Sağlık Örgütüne göre küresel olarak, 1 milyar insanın önlenebilecek veya henüz çözülmemiş bir görme bozukluğu vardır. Bu 1 milyar insanın sahip olduğu sorunlara bakıldığında, 123,7 milyon insanın muzdarip olduğu gözde kırma kusuru ilk sırayı almaktadır. Bunu takiben, 65,2 milyon kişi katarakt, 6,9 milyon kişi glokom, 4,2 milyon kişi korneal opasiteler, 3 milyon kişi diyabetik retinopati, 2 milyon kişi ise trahom nedeniyle görme sorunu yaşamaktadır. Bunlara ek olarak, yaklaşık 826 milyon kişi ise, yaşlılığın neden olduğu sebeplerle yakın ve uzak mesafeyi görme bozukluğu yaşamaktadır. Nüfusun giderek çoğalması ve yaşlanma ile görme bozukluğuna sahip insan sayısının daha da artması beklenmektedir.

Engelli nüfusa ilişkin veri ihtiyacını gidermek amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca oluşturulan Ulusal Engelli Veri Sisteminde Ağustos 2021 tarihindeki verilere göre kayıtlı ve hayatta olan engelli sayısı; 1.414.643’ü erkek, 1.097.307’si kadın olmak üzere 2.511.950’dir. Ağır engeli olan kişi sayısı 775.012’dir. Bunların %9,53’ünü görme engelliler oluşturmaktadır. Bu veriler Engelli Sağlık Kurulu Raporu almak için yetkili hastanelere başvurmuş ve hizmet almak için devletle iletişime geçmiş bireyleri kapsadığından, gerçek engelli sayısının daha fazla olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 2008 yılından itibaren bireylerin genel sağlık durumunun ortaya çıkarılması ve kalkınma göstergeleri içerisinde önemli bir paya sahip olan sağlık göstergesine yönelik bilgilerin elde edilmesi amacıyla gerçekleştirilen Sağlık Araştırması kapsamında ise 2016 yılında 15 yaş üzeri nüfusta görme sorunu olan birey oranı %6,9’dur.

Yaşam boyu göz rahatsızlıkları ve görme bozukluğu ile ilişkili tüm ihtiyaçları karşılamak için göz sağlığının teşviki, hastalıkların erken dönemde önlenmesi, önlenemeyenlerin ise tedavisi ve rehabilitasyonu için etkili müdahaleler mevcuttur. Bu müdahalelerden bazılarının uygulanması oldukça pratik ve maliyetleri ise oldukça uygundur. Çocuklarda sık görülen görme kusurlarına yönelik tarama çalışmaları da bu programlar içindedir. Bu kapsamda Sağlık Bakanlığı tarafından yenidoğanlar, okul öncesi dönemde yer alan çocuklar ve ilköğretim 1. sınıfa devam eden çocuklara yönelik görme tarama programları yürütülmektedir.

Neden Tarama Yapılıyor?

Görmenin normal gelişimini engelleyecek risk etmenlerini saptamak ve yetersiz görmesi olan bebek ve çocuklara erken dönemde tanı koymak ve tedavi etmek amacıyla tarama yapılıyor.

Tarama hangi hastalıkları saptamaya yarıyor?

Çocuklarda yapılacak görme taramaları ile tanınabilen hastalıkların başında; şaşılık, kırma kusurları, katarakt ya da göz tembelliği gelmektedir. 

Ambliyopi – Göz Tembelliği Nedir?

Gözlerde veya görme yollarında bilinen bir sorun olmamasına rağmen, görme keskinliğindeki azalmadır. Göz tembelliği, her iki gözde de görülebilir ve görme azlığının önlenebilir bir nedenidir.  Görme gelişimi için önemli olan 0-7 yaştır, göz tembelliği bu dönemde gelişebilir. Göz tembelliği, tanı konduğunda tedavisi mümkün bir görme problemidir. Bu nedenle okul öncesi yaşta görme tarama programları çok önemlidir. Görmenin normal gelişimini engelleyecek risk etmenlerini saptamak ve yetersiz görmesi olan olguları erken dönemde tanımak, tedavi etmek için 36-48 aylık çocuklara ve okul çağı çocuklara (ilkokul 1. sınıflara) Görme Taraması Programı başlatılmıştır. Görme taraması için aile hekimine başvurulmalıdır.

Tarama kimlere yapılır?

0-3 ay bebekler, 36-48 aylık çocuklarda ve ilkokul 1. sınıflarda görme taraması yapılması gereklidir. 

Tarama nerelerde ve kimler tarafından yapılıyor?

Ülkemizde hali hazırda aile hekimlerince Aile Sağlığı Merkezlerinde ücretsiz olarak görme taraması yapılmaktadır. Aile hekimlerinin gerekli gördüğü durumlarda bebek ve çocuklar göz hastalıkları uzmanlarına sevk edilmektedir.

Tarama testi olarak hangi testler kullanılıyor? Bebeğime/çocuğuma zarar verir mi?

0-3 aylık bebeklere göz muayenesi ve Kırmızı Refle Testi, 36-48 aylık bebeklere ise göz muayenesi, Kırmızı Refle Testi ve Lea Sembol Testi ile tarama yapılmaktadır. Bebek ya da çocuklara zarar ya da acı veren uygulamalar değildir. 

Görme bozukluğu şüphesi olan bebek/çocuklara neler yapılıyor?

Bu çocuklar, mutlaka göz hastalıkları uzmanının olduğu bir üst merkeze sevk edilip ileri testler uygulanmaktadır. Eğer görme ile ilgili bir hastalık tanısı alırlarsa, o zaman hastalığın türüne ve nedenine göre tedavi seçenekleri mümkündür.

En sık görülen sorunlar yenidoğanlarda prematüre retinopatisi, tüm yaş gruplarında astigmat ve kırma kusurlarıdır.

Tarama programları sonucunda tanı alan bebek ve çocukların erken dönemde tedavilerinin yapılması sonucunda ileriki dönemde görme sorunu yaşamalarının önüne geçilebilmekte ve görme açısından sağlıklı bir hayat sürmeleri sağlanabilmektedir.

Yukarı