Ülkemizde HIV/AIDS bildirimi zorunlu hastalıklar listesinde yer almakta olup 1985 yılındaki ilk vaka bildiriminden bu yana sürveyansı yürütülmektedir. Bireylerin ayırımcılık ve damgalanmaya uğramalarına engel olmak için HIV enfeksiyonunun bildiriminde hastaların güvenliği ve kişi haklarına zarar verilmemesi esastır. Bu nedenle HIV/AIDS sebebiyle sağlık kuruluşlarına başvuran, tedavi ve testlerini yaptıran hastalarımızın veya yeni tespit edilen HIV pozitif kişilerin kimliği ile ilgili bilgiler kodlanarak bildirilmekte olup kişilerin ad, soyad ve T.C. Kimlik numarası bilgileri vakaların bildirimleri doğrulama tarihi üzerinden değerlendirilmektedir.

Vaka sayıları doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirimi yapılan vakalar üzerinden hesaplanmaktadır. Bu nedenle bu yıl içinde bir önceki yılda doğrulama testi yapılan vakaların bildirimleri yapılabilmektedir. Bu durumda yıllık vaka sayıları değişebilmektedir. Aşağıda yer alan tablolardaki veriler ve hesaplamalar 31 Ocak 2021  tarihi itibari ile doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirimi yapılan vakalar üzerinden1gerçekleştirilmiştir.

Ülke genelinde HIV/AIDS pozitif bireyler sosyal damgalanma ve ayrımcılığa uğrama  endişesi ile özellikle küçük illerde tanı ve tedavi hizmetleri almaktan kaçınmaktadırlar. Büyük illerde başvurdukları hastanelerde ise beyan ettikleri adres ile ikamet adresleri uyuşmamaktadır. Bu yüzden enfeksiyona yönelik coğrafi bölge ya da il dağılımı verileri gerçeği yansıtmayabilmekte olup ülke verileri üzerinden değerlendirme yapılmaktadır.

Ülkemizde 1985 yılından 31 Ocak 2021 tarihine kadar doğrulaması testi pozitif tespit edilerek bildirimi yapılan 26.447 HIV (+) kişi ve 1974 AIDS vakası mevcuttur. Vakaların % 81.05'i erkek, % 18,95'i kadın olup % 15,6'sı yabancı uyruklu kişilerden oluşmaktadır. Vakaların en fazla görüldüğü yaş grubu  25-29 ve 30-34 yaş grubudur. Bulaş yoluna göre dağılımına bakıldığında, vakaların % 47,2’inin cinsel yolla bulaşmakta olduğu, cinsel yolla bildirilen bu vakaların % 68,8’inin bulaşma yolunun heteroseksüel cinsel ilişki olduğu bilinmektedir. Ayrıca, vakaların %1,1’inin bulaşma yolu damar içi madde kullanımı olup, % 51’3'ünün bulaş yolu bilinmemektedir.

01 Ocak - 31 Aralık 2020 tarihlerinde ise 2076 HIV (+) kişi ve 46 AIDS vakası  olmak üzere toplam 2122 vaka doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirilmiştir. Bildirimi yapılan vakaların % 84,63’ü erkek, % 15,36’sı ise kadındır. Vakaların % 14,13’ü yabancı uyrukludur. 2020 yılında bildirimi yapılan vakalardan 25-29  yaş grubu, diğer yaş gruplarına göre daha fazla sayıda bildirilmiştir. Yıllar itibarıyla hastalık trendinde artış izlenmektedir. 2014 yılında HIV pozitif kişi sayısı 1917 iken, 2020 yılında HIV pozitif kişi sayısı 2076 olmuştur.

 

Bu kapsamda hazırlanan ayrıntılı tablolar aşağıda yer almaktadır.

HIV / AIDS TOPLAM VAKA VE ÖLÜM SAYILARININ SON 5 YIL DAĞILIMI

YILLAR

HIV

AIDS

TOPLAM

ÖLÜM

2016

2580

107

2687

14

2017

3145

126

3271

32

2018

3823

130

3953

31

2019

3927

131

4058

39

2020

2076

46

2122

24

* 31 Ocak 2021 tarihi itibari ile doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirimi yapılan vakalar

 

AIDS VAKALARININ YAŞ GRUBU VE CİNSİYETE GÖRE DAĞILIMI 
 (1985 - 31 Aralık 2020)

YAŞ GRUBU

ERKEK

KADIN

TOPLAM VAKA

0

0

4

4

1-4

4

7

11

5-9

7

6

13

10-14

5

2

7

15-19

11

3

14

20-24

70

19

89

25-29

161

28

189

30-34

256

61

317

35-39

256

60

316

40-44

214

29

243

45-49

200

36

236

50-54

160

31

191

55-59

120

24

144

60-64

60

18

78

65 üstü

77

10

87

Bilinmeyen

30

5

35

TOPLAM

1631

343

1974

* 31 Ocak 2021 tarihi itibari ile doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirimi yapılan vakalar

 

AIDS VAKALARININ UYRUGA GÖRE DAĞILIMI (1985 - 31 Aralık 2020)

UYRUK

AIDS TOPLAM VAKA

YÜZDE

T.C VATANDAŞI

1705

86,37

YABANCI UYRUKLU

266

13,48

UYRUĞU BİLİNMEYEN

3

0,15

TOPLAM

1974

100

* 31 Ocak 2021 tarihi itibari ile doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirimi yapılan vakalar

 

HIV VAKALARININ YAŞ GRUBU VE CİNSİYETE GÖRE DAĞILIMI  (1985 - 31 Aralık 2020)

YAŞ GRUBU

ERKEK

KADIN

TOPLAM VAKA

0

67

35

102

1-4

37

31

68

5-9

22

12

34

10-14

19

13

32

15-19

552

138

690

20-24

2884

603

3487

25-29

3909

898

4807

30-34

3543

894

4437

35-39

3032

761

3793

40-44

2107

542

2649

45-49

1788

361

2149

50-54

1344

267

1611

55-59

899

209

1108

60-64

538

110

648

65 üstü

549

113

662

Bilinmeyen

115

55

170

TOPLAM

21405

5042

26447

* 31 Ocak 2021 tarihi itibari ile doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirimi yapılan vakalar

 

HIV VAKALARININ UYRUĞA GÖRE DAĞILIMI (1985 - 31 Aralık 2020)

UYRUK

HIV TOPLAM VAKA

YÜZDE

T.C VATANDAŞI

22168

83,82

YABANCI UYRUKLU

4171

15,77

UYRUĞU BİLİNMEYEN

108

0,41

TOPLAM

26447

100

* 31 Ocak 2021 tarihi itibari ile doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirimi yapılan vakalar

 

HIV / AIDS VAKALARININ OLASI BULAŞ YOLLARINA GÖRE DAĞILIMI 
(1985 - 31 Aralık 2020)

OLASI BULAŞ YOLU

TOPLAM VAKA

YÜZDE

HOMOSEKSÜEL / BİSEKSÜEL CİNSEL İLİŞKİ

4191

14,75

HETEROSEKSÜEL CİNSEL İLİŞKİ

9228

32,47

DAMAR İÇİ MADDE

302

1,06

ENFEKTE KAN TRANSFÜZYONU (Hemofilikler hariç)

108

0,38

HEMOFİLİ HASTASI

23

0,08

ANNEDEN BEBEĞE GEÇİŞ

192

0,68

NAZOKOMİAL GEÇİŞ 

80

0,28

BİLİNMİYOR

14570

51,26

ÇOKLU BULAŞ

273

0,96

TOPLAM

28421

100

* 31 Ocak 2021 tarihi itibari ile doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirimi yapılan vakalar

 

AIDS VAKALARININ YAŞ GRUBU VE CİNSİYETE GÖRE DAĞILIMI  
(01 Ocak - 31 Aralık 2020)

YAŞ GRUBU

ERKEK

KADIN

TOPLAM VAKA

0

0

0

0

1-4

0

1

1

5-9

0

0

0

10-14

0

0

0

15-19

0

0

0

20-24

1

2

3

25-29

5

1

6

30-34

3

2

5

35-39

5

1

6

40-44

5

0

5

45-49

7

3

10

50-54

3

1

4

55-59

0

1

1

60-64

1

1

2

65 üstü

3

0

3

Bilinmeyen

0

0

0

TOPLAM

33

13

46

* 31 Ocak 2021 tarihi itibari ile doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirimi yapılan vakalar

 

AIDS VAKALARININ UYRUĞA GÖRE DAĞILIMI (01 Ocak  - 31 Aralık 2020)

UYRUK

AIDS TOPLAM VAKA

YÜZDE

T.C VATANDAŞI

36

78,26

YABANCI UYRUKLU

10

21,74

UYRUĞU BİLİNMEYEN

0

0,00

TOPLAM

46

100

* 31 Ocak 2021 tarihi itibari ile doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirimi yapılan vakalar

 

HIV VAKALARININ YAŞ GRUBU VE CİNSİYETE GÖRE DAĞILIMI  
(01 Ocak - 31 Aralık 2020)

YAŞ GRUBU

ERKEK

KADIN

TOPLAM VAKA

0

6

3

9

1-4

0

0

0

5-9

1

1

2

10-14

3

0

3

15-19

68

5

73

20-24

291

36

327

25-29

319

49

368

30-34

260

50

310

35-39

221

63

284

40-44

164

36

200

45-49

152

33

185

50-54

109

16

125

55-59

83

8

91

60-64

33

6

39

65 üstü

52

7

59

Bilinmeyen

1

0

1

TOPLAM

1763

313

2076

* 31 Ocak 2021 tarihi itibari ile doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirimi yapılan vakalar

 

HIV VAKALARININ UYRUĞA GÖRE DAĞILIMI (01 Ocak - 31 Aralık 2020)

UYRUK

HIV TOPLAM VAKA

YÜZDE

T.C VATANDAŞI

1752

84,39

YABANCI UYRUKLU

290

13,97

UYRUĞU BİLİNMEYEN

34

1,64

TOPLAM

2076

100

* 31 Ocak 2021 tarihi itibari ile doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirimi yapılan vakalar

 

HIV / AIDS VAKALARININ OLASI BULAŞ YOLLARINA GÖRE DAĞILIMI 
(01 Ocak - 31 Aralık 2020)

OLASI BULAŞ YOLU

TOPLAM VAKA

YÜZDE

HOMOSEKSÜEL / BİSEKSÜEL CİNSEL İLİŞKİ

308

14,51

HETEROSEKSÜEL CİNSEL İLİŞKİ

565

26,63

DAMAR İÇİ MADDE

15

0,71

ENFEKTE KAN TRANSFÜZYONU (Hemofilikler hariç)

0

0,00

HEMOFİLİ HASTASI

0

0,00

ANNEDEN BEBEĞE GEÇİŞ

7

0,33

NAZOKOMİAL GEÇİŞ 

0

0,00

BİLİNMİYOR

1250

58,91

ÇOKLU BULAŞ

23

1,08

TOPLAM

2122

100

* 31 Ocak 2021 tarihi itibari ile doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirimi yapılan vakalar